Museum of Modern Art w Nowym Jorku, zwane potocznie MoMA, to jedna z pierwszych i najbardziej znanych na całym świecie instytucji poświęconych tylko i wyłącznie sztuce nowoczesnej oraz współczesnej. Znajduje się na Manhattanie, w sąsiedztwie Centrum Rockefellera oraz Times Square. Posiada największą kolekcję współczesnej rzeźby i malarstwa, a także rysunki, grafiki, modele architektoniczne, fotografie i filmy.

Inicjatorkami powstania MoMA były Abby Aldrich Rockefeller, żona magnata naftowego, Lillie Plummer Bliss, córka przedsiębiorcy oraz Mary Quinn Sullivan, nauczycielka sztuki i małżonka znanego prawnika. Wszystkie trzy kobiety łączyła pasja do kolekcjonowania i propagowania sztuki nowoczesnej. Postanowiły one założyć muzeum promujące nowoczesne kierunki sztuki europejskiej i amerykańskiej. Do współpracy zaprosiły biznesmena A.C Goodyeara i powierzyły mu funkcję przewodniczącego komitetu organizacyjnego. Dyrektorem został młody historyk sztuki Alfred Barr. Uroczyste otwarcie odbyło się 7 listopada 1929 roku w wynajętych pokojach znajdujących się na 12. piętrze budynku Heckschera. Pierwsza wystawa nosiła tytuł „Cezanne, Gauguin, Seurat, van Gogh” i zawierała około 100 prac właśnie tych artystów. Wszystkie zostały wypożyczone, gdyż muzeum nie posiadało wówczas jeszcze własnej kolekcji. Początkowo MoMA przygotowywało 6 wystaw rocznie, z których każda była prawdziwym wydarzeniem artystycznym w Nowym Jorku. Na początku XXI wieku w zbiorach muzeum znajdowało się już ponad milion eksponatów różnego rodzaju.

Museum of Modern Art w Nowym Jorku

W chwili obecnej MoMA posiada największą kolekcję współczesnego malarstwa i rzeźby, liczącą około 3600 dzieł. Tylko niewielka część zbiorów prezentowana jest w czterech stałych wystawach. Jedna z nich to ogród z rzeźbami przedstawiający dzieła artystów od końca XIX wieku do czasów współczesnych. Pozostałe trzy galerie podzielone są według okresów: 1880-1940, 1940-1980 oraz 1980-czasy współczesne. W 1932 roku w muzeum otwarto dział poświęcony wzornictwu i architekturze. Znajduje się w nim około 28 tysięcy prac. Kolekcja obejmuje także obiekty sprzętu gospodarstwa domowego, naczynia, meble, a nawet samochody. W dziale grafiki użytkowej zgromadzone są natomiast plakaty oraz przykłady reklam i typografii. W roku 1935, z inicjatywy Barra, powstał również dział filmowy. Dziś znajduje się w nim ponad 25 tysięcy tytułów filmów amerykańskich i nie tylko. W muzeum są też dwie sale kinowe. Najnowszym działem jest Media i Performance funkcjonujący od roku 2006. MoMA posiada również jedną z największych kolekcji rysunków na świecie. Jest to ponad 10 tysięcy różnego rodzaju prac.

Początkowo muzeum nie posiadało stałej siedziby. Dopiero pod koniec lat 30. XX wieku grunty pod jego budowę ofiarował John Rockefeller, mąż Abby. Pierwszy budynek zaprojektowali Phillip Goodwin oraz Edward Durell-Stone w stylu międzynarodowym. Został on oficjalnie otwarty w roku 1939. Gmach był nowoczesny i bardziej przypominał budynek biurowy niż muzeum. Prostota i brak ornamentyki podkreślały kierunek rozwoju sztuki nowoczesnej. W ciągu wielu lat MoMA nieustannie się rozbudowywało. Na przełomie lat. 50. i 60. XX wieku Phillip Johnson zaprojektował ogród z rzeźbami The Abby Aldrich Rockefeller Garden. Największa przebudowa miała miejsce już jednak na początku XXI wieku. Konkurs na projekt wygrał Japończyk Yoshio Taniguchi. Zaprojektował on nowoczesny budynek wykonany przede wszystkim z aluminium i przyciemnionego szkła. Przywrócona została oryginalna fasada muzeum z roku 1939 oraz wschodnie skrzydło z roku 1964. Ogród z rzeźbami ponownie zajął ważne miejsce.

Największe i najbardziej znane muzea w Gdańsku

Największe i najbardziej znane muzea w Gdańsku

Główny gmach muzeum, a zarazem siedziba Oddziału Sztuki Dawnej, to dawny klasztor franciszkański z XV wieku. Znajdują się w nim dzieła malarzy związanych z miastem od XV wieku. Najcenniejszym eksponatem jest tryptyk Sąd Ostateczny Hansa Memlinga (1433–1494).

Czytaj dalej
Architektura nowych muzeów i centrów kultury

Architektura nowych muzeów i centrów kultury

Muzea i inne obiekty kulturalne powstałe w ostatnich latach mają kilka wspólnych cech charakterystycznych. Są nie tylko miejscem prezentowania dorobku kultury, lecz także miejscami spotkań i ośrodkami edukacyjnymi.

Czytaj dalej